Bầu Cử: Nghệ Thuật Quyết Định
Trong Linh Thao, "Bầu Cử" (Election) là thuật ngữ kỹ thuật chỉ quá trình đưa ra một quyết định quan trọng liên quan đến bậc sống, sứ mệnh hoặc cải cách đời sống. Thánh I-nhã trình bày các hướng dẫn chi tiết về việc này trong SE 169-189, nằm trong Tuần Thứ Hai của Linh Thao.[1]
Phạm Vi Áp Dụng
Hướng dẫn của Thánh I-nhã về bầu cử áp dụng không chỉ cho các tu sĩ Dòng Tên mà cho "tất cả con người đặt đức tin vào Thiên Chúa" khi phải đưa ra quyết định.[2]
Chọn bậc sống
Thay đổi nghề nghiệp
Cải cách lối sống
Ba Thời Điểm Thực Hiện Lựa Chọn
Không phải lúc nào ta cũng nhận được tín hiệu từ Chúa theo cùng một cách. Thánh I-nhã phân loại ba tình huống hoặc "thời điểm" (times) phù hợp để đưa ra một bầu cử tốt lành.[3]
| Thời Điểm | Đặc Điểm | Ví Dụ Điển Hình |
|---|---|---|
|
⚡
Thời điểm Nhất SE 175 |
Chúa tác động mạnh mẽ, trực tiếp lên ý chí. Linh hồn tuân theo không chút nghi ngờ và không thể nghi ngờ. |
Thánh Phaolô trên đường Damascus Thánh Matthêu được gọi tại bàn thu thuế |
|
🕊️
Thời điểm Hai SE 176 |
Ý Chúa trở nên rõ ràng qua trải nghiệm các an ủi và sầu khổ, và qua kinh nghiệm phân định các thần khác nhau. | Một người cảm thấy bình an sâu thẳm mỗi khi nghĩ đến đời sống tu trì, nhưng xao xuyến khi nghĩ đến kinh doanh |
|
⚖️
Thời điểm Ba SE 177 |
"Thời tĩnh lặng" (tranquil time). Sử dụng lý trí được thánh hóa để suy xét khi không có chuyển động mạnh. | Quyết định chọn trường đại học, chọn nơi làm việc dựa trên tiêu chuẩn khách quan và đức tin |
Thời Điểm Nhất: Tác Động Trực Tiếp Của Thiên Chúa
"Khi Thiên Chúa Cha chúng ta di chuyển và hấp dẫn ý chí đến nỗi linh hồn sùng đạo ấy, không nghi ngờ và không thể nghi ngờ, tuân theo điều được tỏ bày, như Thánh Phaolô và Thánh Matthêu đã làm khi theo Đức Kitô Chúa chúng ta."
✨ Đặc Điểm
- • Di chuyển trực tiếp của ý chí từ Thiên Chúa
- • Sự xác quyết không thể nghi ngờ - linh hồn tuân theo không do dự
- • Kiến thức rõ ràng, tức thì - kinh nghiệm nội tâm "ngắn gọn, rõ ràng và dễ dàng"
- • Bản chất phi thường - không thuộc đời sống thường nhật
📌 Lưu ý: Thời điểm này rất hiếm và được coi là một ân sủng phi thường. Hầu hết mọi người sẽ trải nghiệm Thời Điểm Hai hoặc Ba trong cuộc đời.
Thời Điểm Hai: Qua An Ủi và Sầu Khổ
Thời điểm này xảy ra "khi nhận được đủ ánh sáng và hiểu biết từ kinh nghiệm của các an ủi và sầu khổ, và từ kinh nghiệm phân định các thần khác nhau" (SE 176).[4]
Phương Pháp Kinh Nghiệm
Nguyên Tắc Cốt Lõi
Ý Chúa thường gắn liền với sự an ủi thiêng liêng bền vững, trong khi những lựa chọn sai lầm thường dẫn đến sự sầu khổ, bất an sau một thời gian.
Cần Thời Gian
Quan sát pattern trong nhiều ngày/tuần
Cần Trung Thực
Tự xét với chính mình và Thiên Chúa
Cần Đồng Hành
Cha linh hướng có kinh nghiệm
Quy Trình Phân Định
- 1. Tưởng tượng từng lựa chọn (imagining possibilities) và quan sát các chuyển động nội tâm
- 2. Phân biệt giữa an ủi thiêng liêng thật (từ Thiên Chúa) và sự nhiệt tình tâm lý tự nhiên
- 3. Nhận ra sự lôi cuốn bền bỉ về một hướng cùng với bình an kéo dài
- 4. Phân định nguyên nhân của niềm vui hay nỗi buồn — có phải từ Chúa không?
Thời Điểm Ba: Thời Bình An (SE 177)
Khi linh hồn bình an, không bị xáo trộn bởi các cảm xúc mạnh của an ủi hay sầu khổ đặc biệt, ta sử dụng năng lực tự nhiên (lý trí) đã được Chúa soi sáng để cân nhắc.[5]
Lý Trí Được Thánh Hóa
Đây là cách tiếp cận cân bằng kết hợp giữa cầu nguyện và suy luận, giữa đức tin và lý trí. Thiên Chúa không bỏ rơi lý trí con người mà soi sáng nó để đưa ra quyết định đúng đắn.
Hai Phương Pháp Của Thời Điểm Ba
Phương Pháp Thứ Nhất: Phân Tích Lợi-Hại (SE 178-183)
Đặt Vấn Đề
Xác định rõ đối tượng lựa chọn (Chọn A hay Không chọn A)
Xác Định Mục Đích & Giữ Bình Tâm
Nhắc lại: Mục đích đời mình là ngợi khen, tôn kính và phụng sự Chúa. Đặt mình ở trạng thái "cái kim bàn cân" — sẵn sàng chấp nhận A hay không A
Cầu Nguyện Xin Ơn Soi Sáng
Xin Chúa Thánh Thần tác động lên lý trí để suy nghĩ đúng đắn theo ý Ngài
Phân Tích Lợi - Hại (Pros & Cons)
Liệt kê theo 4 cột:
Lợi ích nếu chọn A
Cho vinh quang Chúa & cứu rỗi linh hồn
Bất lợi nếu chọn A
Cho vinh quang Chúa & cứu rỗi linh hồn
Lợi ích nếu không chọn A
Cho vinh quang Chúa & cứu rỗi linh hồn
Bất lợi nếu không chọn A
Cho vinh quang Chúa & cứu rỗi linh hồn
⚠️ Trọng số dựa trên giá trị thiêng liêng, không phải lợi ích vật chất hay cảm tính
Quyết Định
Xem lý trí nghiêng về phía nào mạnh hơn (dựa trên trọng lượng các lý do). Không quyết định khi còn nghi ngờ hoặc bị tình cảm chi phối
Dâng Hiến & Xin Xác Chuẩn (Confirmation)
Đem quyết định vào giờ cầu nguyện, dâng lên Chúa và xin Ngài xác chuẩn. Dấu chỉ xác chuẩn thường là sự bình an kéo dài
Phương Pháp Thứ Hai: Sử Dụng Trí Tưởng Tượng (SE 184-188)
Phương pháp này sử dụng trí tưởng tượng để thoát khỏi các quyến luyến hiện tại và nhìn vấn đề từ góc độ khách quan hơn.
Điểm Chết (Point of Death)
Tưởng tượng mình đang nằm trên giường bệnh, sắp trút hơi thở cuối cùng. Nhìn lại cuộc đời:
"Lúc đó, mình sẽ ước ao đã quyết định thế nào về vấn đề này? Tôi muốn đã chọn gì để lúc chết không hối tiếc?"
Phán Quyết (Judgment Day)
Tưởng tượng mình đứng trước tòa phán xét của Thiên Chúa. Hoặc tưởng tượng khuyên một người lạ hoàn toàn:
"Nếu người đó hỏi tôi khuyên gì, tôi sẽ nói gì? Vậy tôi hãy áp dụng điều đó cho chính mình."
💡 Mục đích: Các kỹ thuật này giúp thoát khỏi quyến luyến lệch lạc và nhìn vấn đề từ góc nhìn của Thiên Chúa (sub specie aeternitatis - dưới ánh sáng vĩnh cửu).
Phân Định Nhóm (Communal Discernment)
Trong bối cảnh tổ chức (Dòng tu, hội đoàn, giáo xứ, gia đình), Thánh I-nhã còn áp dụng nguyên tắc phân định cho tập thể. Điều này đòi hỏi tất cả thành viên phải có những phẩm chất tiên quyết.[6]
Tự Do Triệt Để
Sẵn sàng từ bỏ ý riêng, không bám víu vào quan điểm cá nhân
Quảng Đại Chia Sẻ
Nói ra sự thật với tình yêu, lắng nghe với lòng kính trọng
Kiên Nhẫn
Chấp nhận quá trình kéo dài để đạt sự đồng thuận trong Thánh Thần
🎯 Mục Tiêu
Tìm kiếm ý Chúa chung cho tập thể, không phải thỏa hiệp giữa các phe phái hay biểu quyết thắng-thua theo đa số. Mục tiêu là đạt consensus (sự đồng thuận) trong Thánh Thần.
Phương pháp này được Dòng Tên sử dụng trong các Công đồng Chung (General Congregations) để đưa ra các quyết định quan trọng cho toàn Dòng.
📖 Tài Liệu Tham Khảo
Ignatius of Loyola. The Spiritual Exercises, SE 169-189 (On Making an Election). Trans. Louis J. Puhl, SJ. CCEL Online
Martin, James, SJ. "Three Ways to Make Decisions Like a Jesuit." America Magazine, October 19, 2016. Web
Ignatius of Loyola. Spiritual Exercises, SE 175 (First Time for Making Election). Sacred Texts Archive
Ignatius of Loyola. Spiritual Exercises, SE 176 (Second Time for Making Election). Sacred Texts Archive
Ignatius of Loyola. Spiritual Exercises, SE 177-183 (Third Time, First Method). CCEL Online
"The Ignatian Way of Discerning God's Will: The Second Time for Making Election." Verbum Vitae, Vol. 41, No. 1, 2023. Academic journal article. Web
Costa, Mauricio. "The 'Times' of Ignatian Election: The Wisdom of the Directories." The Way, Vol. 42, No. 4, 2003. PDF
"An Ignatian Framework for Making a Decision." Ignatian Spirituality. Loyola Press, 2026. Web