Đau Khổ và Sự Im Lặng
Hiện tượng luận về đêm tối tâm hồn
Sự Im Lặng: Mầu Nhiệm và Lời Mời Gọi
Trong lịch sử cứu độ, sự im lặng của Thiên Chúa không phải là sự vắng mặt (absence) mà là một dạng hiện diện ẩn giấu. Jürgen Moltmann (1974), trong The Crucified God, lập luận rằng Thiên Chúa không đứng ngoài đau khổ của con người Ngài ở trong đó. Thập giá là bằng chứng: Thiên Chúa chịu đau khổ cùng với và vì con người.
Tiếng Kêu Của Đức Giêsu
Trên thập giá, Chúa Giêsu đã thốt lên: “Lạy Chúa, lạy Chúa, tại sao Ngài bỏ rơi con?” (Mt 27:46). Đây không chỉ là sự đồng cảm với nỗi đau nhân loại theo Moltmann (1974), đây là sự đồng-chịu-khổ (com-passion) theo nghĩa nguyên thủy nhất. Chúa Giêsu đã đi vào tận cùng của sự im lặng, sự cô đơn và cảm giác bị ruồng bỏ để thánh hóa nó.
Sự im lặng của Chúa Cha trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh không phải là sự dửng dưng, mà là theo cách diễn đạt của Dorothee Sölle (1975)“sự thai nghén cho sự bùng nổ của sự sống vào ngày Phục Sinh.”
Đôi khi Chúa im lặng để mời gọi chúng ta trưởng thành hơn. Nếu Chúa luôn trả lời tức thì, đức tin của ta sẽ mãi là đứa trẻ dựa dẫm. C. S. Lewis (1940) viết rằng đau khổ là “chiếc loa phóng thanh của Thiên Chúa để đánh thức một thế giới điếc lác.” Sự im lặng buộc ta phải tìm kiếm Ngài sâu hơn, thanh lọc động cơ tìm Chúa tìm Chúa vì Chúa, hay tìm Chúa vì quà tặng của Ngài?
Viktor Frankl (1946), dựa trên kinh nghiệm sống sót tại trại tập trung Auschwitz, khẳng định rằng con người có thể chịu đựng bất kỳ “thế nào” nếu có một “tại sao”. Đức tin cung cấp chiều kích “tại sao” siêu việt đó.
Đêm Tối Của Tâm Hồn
The Dark Night of the Soul Thánh Gioan Thánh Giá (Juan de la Cruz, 1542–1591)
Thánh Gioan Thánh Giá (1578–1585) phân biệt hai giai đoạn thanh luyện. Mẹ Têrêsa Calcutta (1910–1997) đã trải qua đêm tối tinh thần kéo dài gần 50 năm điều chỉ được tiết lộ sau khi Mẹ qua đời qua các thư từ riêng tư (Teresa, 2007). Dù không cảm nhận được sự hiện diện của Chúa, Mẹ vẫn phục vụ người nghèo với lòng yêu thương phi thường.
Đêm Tối Giác Quan
Hiện tượng
Người tín hữu mất đi mọi sự an ủi, hứng thú trong việc cầu nguyện và các việc đạo đức.
Mục đích
Chúa “cai sữa” cho linh hồn, rèn luyện yêu mến Chúa bằng ý chí thuần túy.
Đêm Tối Tinh Thần
Hiện tượng
Linh hồn cảm thấy bị Chúa từ bỏ hoàn toàn, nghi ngờ về ơn cứu độ.
Mục đích
Thanh luyện tận căn bản ngã (ego) để dọn chỗ cho sự kết hiệp trọn vẹn.
Bốn Lời Nhắc Nhở Khi Chúa Dường Như Im Lặng
Thành Thật Với Chúa
Đừng đeo mặt nạ đạo đức giả. Hãy như vua Đa-vít, dốc đổ nỗi lòng, sự giận dữ, thất vọng trước mặt Chúa (Tv 62:8). Sự than vãn (Lament) là một hình thức cầu nguyện tin tưởng sâu sắc Sölle (1975) gọi đây là "sự phản kháng trong đức tin."
Nhận Biết Giá Trị Của Thử Thách
Thử thách sinh ra sự kiên nhẫn và nghị lực (Rm 5:3-5). Đau khổ làm vỡ vỏ bọc cứng nhắc của bản ngã để ân sủng có thể thấm vào. Lewis (1940) viết: "Thiên Chúa thì thầm trong niềm vui, nói bằng lương tâm, nhưng hét lên trong đau khổ."
Hướng Đến Tha Nhân
Đau khổ giúp ta đồng cảm. Henri Nouwen (1972) trong The Wounded Healer viết rằng khi chính mình bị tổn thương, ta trở nên nhạy cảm hơn với nỗi đau của người khác và trở thành "người chữa lành bị thương".
Chúa Giêsu Thấu Hiểu
Luôn nhớ rằng ta không thờ phượng một Thiên Chúa xa lạ với nỗi đau. Moltmann (1974) nhấn mạnh: Chúa Giêsu là "Thiên Chúa bị đóng đinh" (the crucified God).
“Lạy Chúa, lạy Chúa, tại sao Ngài bỏ rơi con?”
Mt 27:46
Sự im lặng của Chúa Cha trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh không phải là sự dửng dưng, mà là sự thai nghén cho sự bùng nổ của sự sống vào ngày Phục Sinh.
Tài Liệu Tham Khảo
- [1]Gioan Thánh Giá. (1578–1585). Đêm tối tâm hồn [La Noche Oscura]. Trong Toàn tập Gioan Thánh Giá, (K. Kavanaugh & O. Rodriguez dịch). ICS Publications.
- [2]Moltmann, J. (1974). The crucified God: The cross of Christ as the foundation and criticism of Christian theology. SCM Press.
- [3]Sölle, D. (1975). Suffering (E. R. Kalin dịch). Fortress Press.
- [4]Nouwen, H. J. M. (1972). The wounded healer: Ministry in contemporary society. Doubleday.
- [5]Têrêsa Calcutta, Mẹ. (2007). Come be my light: The private writings of the Saint of Calcutta (B. Kolodiejchuk biên tập). Doubleday.
- [6]Giáo Hội Công Giáo. (1992). Sách Giáo Lý Của Hội Thánh Công Giáo (số 309–314, về sự dữ và Quan Phòng). Libreria Editrice Vaticana.
- [7]Frankl, V. E. (1946). Man's search for meaning [Con người đi tìm ý nghĩa]. Beacon Press.
- [8]Lewis, C. S. (1940). The problem of pain [Vấn nạn đau khổ]. Geoffrey Bles.